كثرت گرايي فرهنگي ، هويت و تعليم وتربيت ( تعيين و ارزيابي )

دكتر سيدمهدي سجادي  

فصلنامه انديشه هاي نوين تربيتي، شماره 1، بهار 1384  ص 25

 چکيده   

تعليم و تربيت، يكي از نهادهاي اجتماعي است كه با تحولات اجتماعي، علمي، سياسي و فرهنگي در ارتباط است. به عبارت ديگر، چند و چون كاركرد نظام هاي تربيتي هر جامعه يي، به چند و چون و كاركرد تحولات پيراموني بسته گي دارد. امروزه، تعليم و تربيت، با مجموعه ئي از تحولات اجتماعي، سياسي و فرهنگي جهاني رو به روست كه به گونه ئي گريز ناپذير بايد خود را با آن تحولات هم آهنگ نمايد. با توجه به بروز تحولاتي در گستره ي ارتباطات و اطلاعات، و در نتيجه، پيدايش نظريه هايي چون پست مدرنيسم، فمنيسم، كثرت گرايي، جهاني شدن و ... طبيعي است كه نظام هاي تربيتي بايد موضع و جايگاه خود را در برابر تحولات و نظريه هاي ياد شده روشن كنند. يكي از نظريه هاي مهم در گستره ي تعليم و تربيت، نظريه ي كثرت گرايي فرهنگي است كه البته پي آمدهايي براي مسئله ي هويت داشته است. ما در اين مقاله، با بررسي كثرت گرايي فرهنگي و پي آمدهاي آن براي هويت دانش آموزان، به تبيين نقش تعليم و تربيت در اين ارتباط مي پردازيم

کليدواژگان:كثرت گرايي فرهنگي ، هويت ، جهاني شدن ، تعليم و تربيت كثرت گرا ، پست مدرنيسم .

 

بررسي رابطه ميان سبك هاي هويت ، ابزار وجود ، و سبك هاي مقابله

ليلا پيري ، دكتر مهرناز شهرآراي  

فصلنامه مطالعات روانشناختي، شماره 3، بهار و تابستان 1384  ص 39

 چکيده   

اين پژوهش، رابطه ي بين سبک هاي هويت، ابراز وجود، و سبک هاي مقابله با فشار رواني را بررسي مي کند. بدين رو، از ميان دانش آموزان دختر رشته ي تجربي که در سال تحصيلي 83-82 در مراکز پيش دانشگاهي شهر تهران مشغول به تحصيل بودند 327 نفر به روش نمونه گيري تصادفي خوشه يي، به عنوان گروه آزمون انتخاب شد. براي اندازه گيري متغيرهاي پژوهش (سبک هويت، ابراز وجود، و سبک مقابله با فشار رواني) پرسش نامه هاي سبک هويت برزنسکي( 1991)، ابراز وجود گمبريل و ريکي (1975)، و سبک مقابله اندلر و پارکر (1990) به کار گرفته شد. يافته ها نشان داد که:

1- دانش آموزان داراي سبک هويت داده ئي و هنجاري، بيش تر با سبک مقابله ئي مسئله مدار، و دانش آموزان داراي سبک هويت سردرگم/پرهيزي، بيش تر با سبک مقابله ئي پرهيزي با فشار رواني برخورد مي کنند.

2- سبک هويت داده ئي، با ابراز وجود بنيادي و ابراز وجود مقابله ئي، به ترتيب 0.25 و 0.11 هم بسته گي مثبت و معنادار دارد.

3- سبک هويت سردرگم/ پرهيزي، با ابراز وجود بنيادي به ميزان -15/0هم بسته گي منفي معنادار دارد.

4- سبک هويت سردرگم/ پرهيزي، هم بسته گي معنادار با ابراز وجود مقابله ئي ندارد.

5- سبک هويت هنجاري، رابطه ئي معنادار با ابراز وجود ندارد.

کليدواژگان:ابراز وجود ؛ مهارت هاي مقابله با فشار ؛ هويت؛

 

رابطه سرمايه اجتماعي با هويت اجتماعي دانشجويان « مطالعه موردي يازده دانشگاه »

فريدون وحيدا ، صمد كلانتري ، ابوالقاسم فاتحي  

مجله پژوهشي دانشگاه اصفهان (علوم انساني)، شماره 18، 1383  ص 59

 چکيده   

مقاله پژوهشي حاضر به بررسي رابطه ميزان سرمايه اجتماعي دانشجويان با نحوه تعريف و برداشت انان از جنبههاي اجتماعي هويت خود پرداخته است. تعداد 700 نفر دانشجو به عنوان گروه نمونه از يازده دانشگاه دولتي روزانه شهر تهران با استفاده از روش نمونه گيري مطبق متناسب انتخاب شدند. سرمايه اجتماعي كه نوعي توليد اجتماعي قابل مديريت به شمار ميايد، مقوله اي تازه و نسبتا ناشناخته در كنشهاي اجتماعي محسوب ميشود. در اين تحقيق سرمايه اجتماعي يك شاخص تركيبي است كه شامل احساس تعهد، تعلق و اعتماد افراد به نهادها و گروه هاي اجتماعي و نيز بيانگر سطح علاقه انان به تعاملات اجتماعي (عضويت انان در گروه هاي اجتماعي) ميباشد. نتايج پژوهش حاضر كه با دو روش توصيفي و همبستگي انجام شده است، فرضيه اصلي تحقيق را به قرار زير به اثبات رساند: بين ميزان سرمايه اجتماعي دانشجويان و نحوه تعريف انان از جنبههاي اجتماعي هويت خود، همبستگي مثبت، و معنادار و نسبتا ضعيفي وجود دارد (با احتمال p=0.000 و (r=0.1919. اين يافته نشان ميدهد، تقويت و رشد سرمايه اجتماعي دانشجويان به تقويت هويت اجتماعي انان منجر مي شود و به دانشجويان در نحوه بروز اشكال مختلف هويت اجتماعي خود مانند؛ هويت خانوادگي، ملي و مذهبي كمك ميكند.

براي ازمون فرضيههاي تحقيق متناسب با سطح سنجش متغيرها از آزمونهاي Rs (بررسي همبستگي)،T (بررسي مقايسه تفاوت متغيرهاي دو سطحي) و F (بررسي مقايسه تفاوت متغيرهاي بيش از دو سطح) استفاده شد.

کليدواژگان:سرمايه اجتماعي ، هويت اجتماعي ، اعتماد اجتماعي ، تعهد اجتماعي ، تعلقات اجتماعي ، تعاملات اجتماعي .

 

بررسي تحولات نگرشي و هويتي در دانشجويان دانشگاه فردوسي مشهد

دكتر بهروز مهرام ، دكتر پرويز ساكتي ، دكتر حسين لطف آبادي  

دو فصلنامه مطالعات تربيتي و روان شناسي، شماره 11، سال 1384  ص 65

 چکيده   

اين مطالعه با هدف بررسي تغييرات حاصل از ايفاي نقش برنامه درسي پنهان در دانشگاه فردوسي مشهد صورت گرفته است. در اين راستا و از طريق مصاحبه اي اكتشافي با دانشجويان، مولفه هايي به عنوان موارد تغيير يافته در دانشجويان شناسايي و سپس پرسشنامه اي براي سنجش اين مولفه ها تدوين و مطالعه مقدماتي انجام گرديد. سپس 289 نفر دانشجوي نيمسال اول، نيمسال چهارم، و نيمسال آخر در رشته هاي مهندسي برق، شيمي و علوم تربيتي مورد مطالعه قرار گرفته و تغييرات مورد بررسي در آن ها گزارش شده است. بر اساس يافته هاي اين تحقيق، ارزش هويت ديني، هويت ملي، هويت علمي، اميد به آينده، خويشتن داري و مسووليت پذيري در دانشجويان كاهش و نمرات هويت اعتياد پذير، قاعده بازي، تقلب، و بي پروايي در مواجهه با جنس مخالف، به گونه اي معنا دار افزايش يافته است. ويژگي كار گروهي در دانشجويان مورد مطالعه تفاوتي نكرده است. براي اطمينان از اثر بخشي متغيرهاي درون دانشگاهي از گروه مقايسه نيز استفاده شده است كه مشاهدات امكان تاثير نتايج را از متغيرهاي فرا دانشگاهي نفي مي نمايد.

کليدواژگان:تحولات نگرشي ، تحولات هويتي ، يادگيري ضمني (برنامه درسي پنهان) ، دانشجو ، دانشگاه فردوسي مشهد

 

بررسي رابطه دين داري و بحران هويت در بين دانش آموزان دبيرستاني شهرستان يزد

غلامرضا دهشيري  

فصلنامه تعليم و تربيت، شماره 82، تابستان 1384  ص 87

 چکيده    مشاهده متن   [PDF 254kb]    

پژوهش حاضر به منظور بررسي رابطه دين داري و برخي متغيرهاي دموگرافي با بحران هويت در بين دانش آموزان دبيرستاني شهرستان يزد انجام شده است. نمونه پژوهش شامل 165 دانش آموز دبيرستاني (89 نفر دختر، 76 نفر پسر) بود كه با استفاده از روش نمونه گيري تصادفي خوشه اي چند مرحله اي انتخاب شدند. اطلاعات مورد نياز پژوهش از طريق سه پرسش نامه اطلاعات فردي، پرسش نامه هويت شخصي و مقياس عمل به باورهاي ديني (معبد) جمع آوري شد. نتايج پژوهش حاكي از آن بود كه بين دين داري و بحران هويت و نيز بين پيشرفت تحصيلي و بحران هويت رابطه معكوس و معني داري وجود دارد. بين بحران هويت با متغيرهاي ميزان درآمد خانواده، ميزان تحصيلات پدر و مادر رابطه اي مشاهده نشد. نتايج آزمون t نشان داد كه بين دختران و پسران از لحاظ دين داري تفاوتي وجود ندارد ولي از لحاظ بحران هويت تفاوت معناداري وجود دارد؛ به طوري كه دختران بحران هويت بيشتري دارند.

کليدواژگان:بحران هويت، دين داري، پيشرفت تحصيلي، درآمد خانواده، تحصيلات پدر و مادر

 

تحليلي بر شهرنشيني و جايگاه شهرهاي جديد در ايران

دكتر عيسي ابراهيم زاده ، محمد نگهبان مروي  

فصلنامه تحقيقات جغرافيايي، شماره 75، زمستان 1383  ص 152

 چکيده   

تحولات شهري برون زا كه عمدتاً شهرگرا و تمركزطلب مي باشد، در سده اخير تحولات ساختاري شگرفي را در نظام شهري و شهرنشيني ايران رقم زده است. به طوري كه جمعيت شهرنشين كشور از حدود 6/20 درصد در سال 1279 به بيش از 3/61 درصد در سال 1375 رسيد؛ كه اين تحول ناشي از گسترش شتابان شهرنشيني در كشور مي باشد. در عين حال طي اين مدت شبكه شهري كشور به هم خورد و تمركز جمعيت در شهرهاي بزرگ مهمترين ويژگي نظام شهري اين دوره مي باشد.

ساماندهي و برنامه ريزي منسجم به منظور بهبود كيفيت زندگي شهروندان و فضاي شهري از يك سو و كنترل و مهار حاشيه نشيني و شكل گيري شهرك هاي خودرو و بي برنامه در اطراف شهرهاي بزرگ از سوي ديگر، ضرورت شكل گيري و طراحي شهرهاي جديد با برنامه را حتمي ساخته است. با اين وجود مي بايست در سياست هاي كلان توسعه شهري كشور، ضعف مديريتي در ساختار اداري، اجرايي اين شهرها و بالاخره محدوديت هاي ناشي از خلاء هويت در شهرهاي جديد، تجديد نظر نمود. رفع اين نقيصه ها مي تواند در ارتقاء جايگاه شهرهاي جديد در نظام شهري كشور نقش آفرين باشد.

به طور كلي عمده‎ترين مسائلي كه باعث عملكرد ضعيف شهرهاي جديد كشور شده‎اند، عبارتند از: نخست: فقدان برنامه‎ريزي منطقه‎اي و توجه صرف به طرح هاي شهري كه نتيجه اين امر در غالب موارد باعث ايجاد صدمات جبران‎ناپذير به توان زيست‎محيطي و منابع غيرقابل احياء بوده است. اين عامل متوجه انواع توسعه‎ها و ساخت و سازها مي‎شود كه در مورد شهرهاي جديد نمودي قوي تر دارد.

دوم: اعلام اين مطلب كه از سوي وزارت مسكن و شهرسازي كه اين شهرها بدون كمك دولت ساخته مي‎شوند و در نتيجه هيچ يك از بخش ها و دستگاه هاي دولتي تعهدي براي پاسخگويي به نيازهاي اين شهرها ندارد. اين امر سبب بار مالي سنگيني براي مديران شهرهاي جديد شده است.

سوم: مهمترين مشكل شهرهاي جديد در تمام دنيا فقدان هويت است؛ در مورد شهرهاي جديد ايران نيز از آن رو كه فاقد يك خصيصه متمايز هويتي است هيچ انگيزه غرورآميزي براي شهروندان آن كه خود را وابسته به آن بدانند ايجاد نكرده است.

کليدواژگان:شهرهاي جديد ، ايران ، شبكه شهري ، شهرنشيني برون زا ، هويت شهري ، ضعف مديريتي ، برنامه ريزي منطقه اي

 

سخن سردبير : ضرورت برنامه ريزي براي آموزش مهارت هاي زندگي ، تحكيم هويت و رشد شخصيت دانش آموزان

دكتر حسين لطف آبادي  

فصلنامه نوآوري هاي آموزشي، شماره 12، تابستان 1384  ص 7

مشاهده متن   [PDF 142kb]    

 هويت ملي در شعر دفاع مقدس

منوچهر لك  

فصلنامه مطالعات ملي، شماره 22، تابستان 1384  ص 111

 چکيده   

جنگ ايران و عراق : هويت ، ايدئولوژي و واقعيت

شهرام چوبين ، چارلز تريپ ، داود غراياق زندي  

فصلنامه مطالعات ملي، شماره 22، تابستان 1384  ص 166

 

چرا جنگ ؛ ماهيت جنگ در عصر سنت ، مدرنيته و پسامدرن

محمدتقي قزلسفلي  

فصلنامه مطالعات ملي، شماره 22، تابستان 1384  ص 11

 چکيده   

مطالعه و بررسي ادوار مختلف جنگ و ماهيت و نقش آن در جوامع مختلف در بررسي پژوهشگران عرصه جامعه شناسي و علوم سياسي اهميت بنيادين دارد. در مقاله حاضر، ضمن تحليل تاريخ جنگ و چگونگي تغيير در ماهيت آن در جامعه سنتي، مدرن و پسامدرن، تحولات معرفتي و ساختاري جامعه و نقش هويت ساز جنگ در آن ها مورد ارزيابي قرار مي گيرد. مساله اصلي مورد نظر براي نگارنده، اثبات اين مهم است كه ما هم چنان در جوامع نظامي زندگي مي كنيم. به عبارت ديگر: برخلاف روي كرد خوش بينانه عصر مدرن به حذف نهاد جنگ از زندگي جديد، ما هر روز شاهد اكال مخرب تر جنگ و پي آمدهاي منفي بر زيست- جهان بوده ايم، چنان كه در دوره پسامدرن خطر آن تمامي هستي بشر را در معرض انهدام قرار داده است. اين روي كرد از طريق استفاده از مثال ها و آمار عينيت خواهد يافت.

کليدواژگان:جنگ ، سياست ، مدرنيته ، پست مدرنيته ، هويت

 

تحليل سازه انگارانه از هويت ملي در دوران جنگ تحميلي

بهاره سازمند  

فصلنامه مطالعات ملي، شماره 22، تابستان 1384  ص 39

 چکيده   

انقلاب اسلامي ايران، در تعميق مباني فكري - فرهنگي و اعتقادي خود به ميزان قابل ملاحظه اي با جنگ تحميلي عراق عليه ايران، كه يك دهه از عمر انقلاب را به خود اختصاص داد، آميخته شده است. در اين جنگ جوهره اسلام مبارز تبلور يافت و خوداتكايي و عدم اعتنا به قطب هاي قدرت در پيشبرد جامعه تحقق عيني يافت. در دوران جنگ تحميلي كه هشت سال به طول انجاميد، جمهوري اسلامي ايران، همواره با تكيه بر اصل، نه شرقي – نه غربي به دفاع از موجوديت و تماميت سرزميني خود پرداخت، دوراني كه نظام حاكم بر عرصه روابط بين المللي نظام دو قطبي بود. جمهوري اسلامي ايران توانست با ارايه تعريفي مستقل از هويت خود در مقابل اين نظام دو قطبي بايستد و مبارزه نمايد. در مورد ريشه ها، تاريخ، عواقب و پي آمدهاي جنگ تحميلي عراق عليه ايران، كتب و مقالات زيادي به زبان هاي فارسي و انگليسي منتشر شده است، اما درحوزه بررسي موضوع از ديدگاه تئوريك اقدامات بسيار محدودي صورت گرفته است. نگارنده با آگاهي از اين موضوع، در نوشتار حاضر، در پي ارايه تحليلي سازه انگارانه از هويت جمهوري اسلامي ايران در دوران جنگ تحميلي برآمده است. بنابراين، ابتدا ديدگاه سازه انگاري را مورد بررسي قرار داده و سپس به ارزيابي سياست خارجي جمهوري اسلامي ايران، از اين ديدگاه مي پردازد و در پايان هويت دولت جمهوري اسلامي ايران را در دوران جنگ تحميلي مورد تحليل قرار خواهد داد.

کليدواژگان:سازه انگاري ، جمهوري اسلامي ايران ، هويت ملي ، سياست خارجي ، جنگ تحميلي

 

جنگ و هويت ( با رويكردي جامعه شناختي به جنگ ايران و عراق )

محمد كاركنان نصر آبادي  

فصلنامه مطالعات ملي، شماره 22، تابستان 1384  ص 71

 چکيده   

جنگ يكي از پيچيده ترين پديده هاي اجتماعي است كه جوامع را به شدت تحت تاثير قرار مي دهد و تاثير آن، تمام نظام ها، خرده نظام ها و نهادهاي اجتماعي را در برمي گيرد. لذا جنگ يك ستيزه گروهي است كه مهم ترين خصلت آن نظم و سازماني است كه بر آن حاكم مي باشد. از طرفي، هويت نيز به عنوان يكي از پيچيده ترين و غامض ترين مفاهيم علوم اجتماعي مي باشد كه با توجه به سابقه ديرينه آن هنوز رنگ كهنگي به خود نگرفته و همواره در معرض تغيير و دگرگوني است. اين مقاله، با استفاده از الگوي پارسونز به تحليل خرده نظام هاي زيستي، شخصيتي، اجتماعي و فرهنگي و تحليل جامعه شناختي جنگ ايران و عراق و رابطه هويت و جنگ پرداخته است و اين موضوع را كه در جريان جنگ هويت در معناي عام و هويت ملي در معناي خاص خود تقويت مي شود و افراد يك جامعه از طريق وفاق و وحدت جمعي و ملي و با توجه به منش ملي خود فارغ از احساسات ديني و قومي در كنار هم در برابر دشمنان خارجي ايستادگي مي كنند، مورد بررسي قرار داده است.

کليدواژگان:جنگ ، هويت ، خرده نظام هاي زيستي ، شخصيتي ، اجتماعي ، فرهنگي ، منش ملي ، هويت ملي ، وجدان جمعي

 

روان درماني موفقيت آميز چهار مورد اختلال هويت جنسي

دكتر عليرضا ظهيرالدين ، دكتر سيد مهدي صميمي اردستاني ، دكتر محمد اربابي  

فصلنامه پزشكي قانوني، شماره 37، بهار 1384  ص 37

 چکيده   

اختلال هويت جنسي، همانند سازي مداوم و شديد با خصايص جنس مقابل و نارضايتي از جنسيت خود مي باشد كه در موارد شديد افراد مبتلا به دنبال ايجاد خصايص اوليه و ثانويه جنسي جنس مقابل هستند و درخواست درمان هورموني و يا جراحي تغيير جنسيت مي كنند. متون علمي، در حال حاضر درمان اين اختلال را پيچيده و به ندرت موفقيت آميز مي دانند و اغلب در جهت كنار آمدن با اختلال و يا آماده سازي براي جراحي گام برمي دارند. در اين گزارش روان درماني موفقيت آميز چهار مورد اختلال هويت جنسي گزارش شده است. مورد اول نوجوان پسر 16 ساله اي است كه رفتارهاي جنس مونث و تمايل به تغيير جنسيت داشت كه بعد از 6 ماه درمان، طي جلسات هفتگي اختلال وي برطرف شده است. مورد دوم مرد 19 ساله اي است كه خود را مونث مي دانست و تمايل به برقراري روابط جنسي با جنس مذكر در نقش جنس مونث داشت كه بعد از 12 جلسه درمان هفتگي شكايات وي برطرف شده است. مورد سوم دختر 18 ساله اي است كه از نوجواني خود را پسر مي دانسته و از دختر بودن خود ناراضي بوده است. بعد از 12 جلسه روان درماني هفتگي رفتارها و تمايلات جنس مذكر در وي برطرف گرديد. مورد چهارم دختر 20 ساله اي است كه از پنج سال قبل خود را پسر مي دانست و براي انجام جراحي تغيير جنسيت مراجعه نموده بود كه بعد از 6 ماه روان درماني هفتگي اظهار مي كند كه دختر است و تمايل به ازدواج با يك مرد را دارد.

روان درماني موفقيت آميز اين موارد نشان مي دهد كه درمان اختلال هويت جنسي از راههاي غير جراحي امكان پذير است و لزوم به كارگيري اين روشها پيش از تصميم گيري زود هنگام به جراحي را نشان مي دهد.

کليدواژگان:اختلال هويت جنسي ، رفتار درماني شناختي

 

هويت فلسفه اسلامي

عبدالحسين خسروپناه  

فصلنامه قبسات، شماره 35، بهار 1384  ص 97

 چکيده    مشاهده متن   [PDF 370kb]    

هويت فلسفه اسلامي در دو ساحت امكان و تحقق، پرسش اصلي نوشتار است. درباره هويت فلسفه اسلامي، دو ديدگاه كلان ايجابي و سلبي را مطرح ساخته اند. پيشينه تاريخي اين مسأله به فرهنگ مسيحيت بر مي گردد؛ اما نگارنده، ضمن بيان امكان فلسفه اسلامي، به تبيين و تحليل شش رويكرد در باب تحقق اسلاميت فلسفه پرداخته است.

هويت فلسفه اسلامي در پرتو فرهنگ و تمدن اسلامي، جهتگيري، طرح مسأله، ابداع استدلال و رفع اشتباه در مقام اثبات و رويكرد مفهوم بلامصداق و بي هويتي فلسفه اسلامي در مقام نفي بيان شده است. هويت فلسفه اسلامي در پرتو اسلام جامع نگر نظريه برگزيده مؤلف است.

کليدواژگان:هويت فلسفه اسلامي ، امكان فلسفه اسلامي ، تحقق فلسفه اسلامي ، آموزه هاي اسلام ، عقل

 

تداوم سيستم اقتدارگرايي در آسياي مركزي

دكتر حبيب الله ابوالحسن شيرازي  

فصلنامه دانشكده حقوق و علوم سياسي دانشگاه تهران، شماره 67، بهار 1384  ص 1

 چکيده   

فروپاشي نظام کمونيستي و متعاقب آن تجزيه اتحاد جماهير شوروي موجب شد تا نظام بين الملل دوباره تعريف گردد. جامعه بين الملل جهاني، اين مسئله را به منزله خاتمه جنگ سرد و پيروزي قطعي دموکراسي مدرن و غلبه نظام بازار آزاد بر سيستم کمونيستي محسوب نمود. عده اي بر اين باور شدند که جمهوري هاي تازه به استقلال رسيده فدراسيون اتحاد جماهير شوروي گام محکمي بر جاده دموکراسي مدرن بردارند. حال آن که چنين تصوري در دهه اول استقلال جمهوري هاي آسياي مرکزي رخ نداد و رژيم هاي رياست جمهوري اقتدارگرا در پنج جمهوري اين منطقه ظاهر گشتند.

اين مقاله درصدد بررسي چنين نوع رژيم هايي است که در قالب دولت هاي غير دموکراتيک شکل گرفته اند و به دنبال آن دلائل اساسي براي اين نوع رژيم هاي اقتدارگراست که هنوز پس از کمونيسم پا برجا هستند.

کليدواژگان:دموكراسي ، سيستم اقتدارگرا ، آسياي مركزي ، كمونيسم ، نخبگان سنتي ، احزاب سياسي ، ازبكستان ، قزاقستان ، تركمنستان ، قرقيزستان ، تاجيكستان ، هويت ملي ، جامعه مدني

 

دين و مليت در هويت ايراني

دكتر حميد احمدي  

فصلنامه دانشكده حقوق و علوم سياسي دانشگاه تهران، شماره 67، بهار 1384  ص 27

 چکيده   

رابطه ميان دين و مليت يا به عبارتي ميان اسلام و ايران در سال هاي نيمه دوم قرن بيستم ميلادي از موضوعات جنجالي مطالعات ايران معاصر بوده است. نگاه رايج و غير واقع گرايانه به اين موضوع، که تحت تاثير رويدادها و گفتمانهاي معاصر خود بوده است، رابطه ميان ايران و اسلام را نوعي رابطه کشمکش آميز و حذفي در نظر گرفته است. هدف اين پژوهش آن است تا در يک چشم انداز تاريخي و با اتکا به مطالعه دقيق تر نشان دهد که اين نوع نگرش به رابطه اسلام و ايراني بودن از اصالت تاريخي برخوردار نيست و اين دو پديده در طول سده هاي پس از اسلام، در ايران رابطه کشمکش آميز نداشته اند. نويسنده پي آمدهاي نگاه حذفي به اين رابطه را براي ايران معاصر مورد بررسي قرار داده است.

کليدواژگان:هويت ، مليت ، ناسيوناليسم ، بحران هويت

جهاني شدن و تغيير هويت اجتماعي زنان : بررسي موردي در دو شهر شيراز و استهبان

دكتر علي اصغر مقدس ، بيژن خواجه نوري  

فصلنامه مطالعات زنان، شماره 7، بهار 1384  ص 5

 چکيده   

جهاني شدن پديده اي است که در چند دهه ي گذشته جامعه ي جهاني را با شدت و ضعفي متفاوت تحت تاثير خود قرار داده و ايران به عنوان يکي از اعضاي اين جامعه، در دهه هاي پيشين اندک اندک تحت تاثير آن قرار گرفته است. با گذر زمان، تاثير اين فرآيند بر ايران بيش تر شده است و هيچ بعدي از ابعاد زنده گي اجتماعي نيست که به گونه اي درگير اين فرآيند فراگير نبوده يا مصون از آن باقي مانده باشد. اين نوشتار، با به کارگيري نظريه ي واترز که خود آميزه ئي از نظريه هاي گيدنز و رابرتسون است، تلاش دارد تا تاثير فرآيند جهاني شدن را بر هويت اجتماعي زنان در دو شهر شيراز (مرکز استان فارس) و استهبان (يکي از مراکز شهرستاني اين استان) بررسي کمي نمايند. بر پايه ي يافته هاي اين بررسي، زنان شهر شيراز از آن جا که بيش تر تحت تاثير اين فرآيند قرار گرفته اند، هويت اجتماعي شان بيش تر دگرگون شده است.

کليدواژگان:جهاني شدن ، هويت اجتماعي

 

 جنبش زنان ايران ؛ از ايستايي تا پويايي

دكتر مجتبا عطارزاده ، دكتر نسرين مصفا  

فصلنامه مطالعات زنان، شماره 7، بهار 1384  ص 105

 چکيده   

هويت خواهي در درون زنان ايران همواره چونان آتشي شعله مي کشد. اما با همه ي تفاوت ها و نابرابري هاي نابه جا، به دليل نبود شرايط لازم فکري، امکان شکل گيري حرکتي عمومي براي پاس داري از حقوق زنان و نوزايي ارج و منزلت آنان فراهم نبود. از سوي ديگر ناباوري و اعتماد به نفس نداشتن زنان که همواره در طول تاريخ هستي خود را در پرتو مردي ديگر (پدر يا شوهر) تعريف شده مي يافتند، و از سوي ديگر نبود نگرش عمومي به توان مندي زن براي ايفاي نقشي مستقل، به تداوم بي بهره گي و کناره گيري زنان از عرصه ي عمومي و خلاصه شدن نقش آنان به ايفاي وظيفه ي مادري يا همسري. صرف در عرصه ي خصوصي کمک نمود. تا سال ها پس از آن که نخستين اعتراض ها به فرودستي زن در برابر مرد در پي حضور زنان در عرصه ي توليد اقتصادي در غرب آغاز شد، در جامعه ي ايراني به دليل نبود تجربه ي مدرنيته و دست آوردهاي آن، هنوز واکنشي براي دگرگوني و بهبود وضع زنان ديده نمي شد. شايد بتوان نخستين نشانه هاي يک حرکت جمعي در اين زمينه را نهضت مشروطه دانست که در پي با افزايش آگاهي از دگرگوني وضع زنان در فراسوي مرزها، زمينه ي کامل اين حرکت فراهم شد. رژيم پهلوي با آگاهي از اراده ي تواناي زنان براي حضور در عرصه ي عمومي زيرکانه با اعطاي آزادي هاي نسبي، با منت نهادن بر سر زنان ايراني، ولايت مردسالارانه ي خود را بر سر آنان تداوم بخشيد.

شکل گيري انقلاب ايران فرصتي مناسب براي توده هاي فرهيخته و دانش آموخته ي زنان ايراني بود که بتوانند جدا و رها از منت مردان براي دست يابي به منش و ارج والاي خود تلاش کنند. ايده هاي شايسته مداري اسلام که به دور از سنجه هايي هم چون جنسيت نگرش به گوهر انساني و بهره گيري از توانايي هاي افراد را وعده مي داد، چنان کششي داشت که زنان را با قدرت به خود کشيد و به آينده اميدوار کرد. اما تداوم و نهادينه شدن باورهاي سنتي که هم چنان چهره ي پسنديده ي زن را تنها در همسرداري بهتر و بچه داري مي ديد، موانعي بر سر راه جنبش آغاز شده ي زنان براي بازيافت هويت خود نهاد که آنان را به واکنش واداشت که در نتيجه راه برون رفت از اين وضعيت را اقدام مستقل اجتماعي – و نه سياسي – دانستند.

کليدواژگان:هويت ، زنان ، جنبش اجتماعي ، فمينيسم ، انقلاب اسلامي ايران

 

روزنامه كاوه ؛ رهيافتي روشنفكرانه براي تجدد و هويت ايران

حسين آباديان  

فصلنامه مطالعات ملي، شماره 21، سال 1384  ص 95

 چکيده   

به طور كلي ادوار روشنفكري ايران بعد از مشروطه به دو دوره قابل تقسيم است: در دوره ي نخست روشنفكران ايراني يا دل در گروه نوعي سوسيال دموكراسي اروپايي بسته بودند يا با تلقي خاصي از ليبرال دموكراسي غرب از نظريه ي تفكيك قوا و الزامات آن دفاع مي كردند. در دوره ي دوم كه از خاتمه ي جنگ جهاني اول آغاز شد و تا صعود رضاخان به سرير سلطنت ادامه يافت، نسل دوم روشنفكري ايراني شكل گرفت كه از نظريه ي باستان گرايي ايراني و آريايي گري حمايت نمودند. در اين دوره، برخي روشنفكران ايراني كه گفتار مسلط فرهنگي عصر خود را شكل دادند، به نظريه ي استقرار مرد قدرتمند اقبال نشان دادند و با عدولي آشكار از مباني مشروطه به نظريه ي (استبداد منور) روي آورند. اين دوره با روزنامه ي كاوه به مديريت سيد حسن تقي زاده و در برلين شكل گرفت. اين مقاله تلاش مي كند در حد مقدورات به توضيح مواضع روزنامه ي مذكور بپردازد.

کليدواژگان:مليت ، تجدد ، استبداد منور ، مشروطه ي ناقص ، دولت قدرتمند ، هويت ملي

 

مشكله هويت ايرانيان امروز

فرهنگ رجايي ، فرزاد پورسعيد  

فصلنامه مطالعات ملي، شماره 21، سال 1384  ص 181

مدرنيته و هويت

كاووس سيد امامي ، موسي غ ني نژاد ، عباس منوچهري ، اردشير منصوري  

فصلنامه مطالعات ملي، شماره 21، سال 1384  ص 197

انسان مدرن و معماي هويت

محمدرضا تاجيك  

فصلنامه مطالعات ملي، شماره 21، سال 1384  ص 9

 چکيده   

پرسش از ماهيت، چيستي و كيستي انسان به قدمت تاريخي زندگي بشر است. اما در اين ميان دوران مدرن امتيازات و برجستگي هاي ديگري دارد. بحران هويت فردي و جمعي و پرسش هاي بنياديني كه بشر اين دوران يا همان انسان مدرن در مقوله هويت فردي و جمعي خود تجربه و طرح كرده، بي سابقه است. يكي از وجوه اين پديده تنوع تعاريف و رويكردها به مقوله تاملي است در معناها و نظرياتي كه در دوران مدرن در مقوله هويت اعم از سطح فردي و يا جمعي آن مطرح شده است.

کليدواژگان:انسان مدرن ، هويت فردي ، هويت جمعي ، هويت ملي ، معماي هويت

 

روشنفكري ، هويت و نوگرايي در ايران : نگاه شناخت شناسانه

داود غراياق زندي  

فصلنامه مطالعات ملي، شماره 21، سال 1384  ص 47

 چکيده   

تلاش يكصد و اندي سال اخير روشنفكران براي هويت يابي و شناخت هويت ايراني به ظاهر پراكنده و گاه متضاد يا در تناقض با هم قرار مي گيرند. اما واقعيت اين است كه روشنفكران جامعه ي ما هر يك، لايه اي از لايه هاي مختلف هويت ايراني را بازنمايي كردند. اگر با نگاه شناخت شناسانه به بحث توجه كنيم، از سه رهيافت موجود در مطالعه ي هويت، يعني، گفتماني، ديالكتيكي و تكاملي، تنها رهيافت تكاملي ما را به شناخت بهتر كوشش روشنفكران مي رساند. در اين رهيافت، تلاش روشنفكران بيش تر مكمل هم بوده است تا ناقض يكديگر. از اين منظر توجه به فرايند و منحني تحول فكري روشنفكران ايراني مي تواند راه كارهاي برون رفت در آينده را بهتر بازگشايي نمايد.

کليدواژگان:روشنفكري ، نوگرايي ، هويت ، شناخت شناسي ، رهيافت گفتماني ، رهيافت ديالكتيكي ، رهيافت تكاملي

 

نوفضيلت گرايي سياسي و هويت هاي جماعتي

مهدي براتعلي پور  

فصلنامه مطالعات ملي، شماره 21، سال 1384  ص 69

 چکيده   

 

اين نوشتار در صدد است تا ملاك تعيين بخشيدن به هويت فرد را در جامعه از منظر جماعت گراياني چون السدير مك اينتاير، مايكل ساندل، چارلز تيلور و تاحدي مايكل والزر توضيح دهد. بر اين اساس، روشن خواهيم نمود كه اين مكتب، ملاك تعيين بخشيدن به هويت فرد در جامعه را در هويت هاي جماعتي جست و جو مي كند. اين ملاك در نقطه ي مقابل هويت از پيش فرديت يافته ي ليبرالي (به روايت جان راولز) قرار دارد. در اين راستا مكتب جماعت گرايي با بهره گيري از روش شناسي زمينه گرا و با تاكيد بر ويژگي هاي اساسي نوفضيلت گرايي سياسي تلاش دارد تا تقدم بخشيدن به هويت هاي جماعتي را به مثابه ي بهترين و عادلانه ترين تنظيمات در سياست گذاري عمومي مطرح نمايد.

بدين ترتيب، در اين نوشتار، روشن خواهد شد كه اولا، روش شناسي زمينه گراي جماعت گرايان در تقابل با روش شناسي جهان شمول و بنيان گراي ليبرال ها قرار دارد. ثانيا جماعت گرايي در فضيلت گرايي فلسفي و سياسي يونان باستان ريشه دارد. ثالثا، نگرش نوفضليت گرايي سياسي در باب هويت انساني بر هويت هاي جماعتي تاكيد دارد. رابعا، تقدم بخشيدن به هويت هاي گروهي و جماعتي، لزوما روي كردي تحميل گر در باب سياستگذاري عمومي نيست و به بيان ديگر، جماعت ها آزادي و فرديت ما را انكار نمي نمايند.

کليدواژگان:روش شناسي زمينه گرا ، روش شناسي جهان شمول و بنيان گرا ، نوفضيلت گرايي سياسي ، هويت جماعيت ، هويت غير مقيد ، اخلاق فضيلت مدار ، وظيفه گرايي اخلاقي و سياسي

 

 

درجستجوي هويت خويش در جوينده طلا

فريده علوي  

فصلنامه پژوهش زبان هاي خارجي، شماره 26، بهار 1384  ص 4

 چکيده   

بحران هويت و جستجوي خويشتن خويش موضوعي است كه از قرن شانزدهم يعني از دوراني كه اومانيسم انسان را از ماهيت خويش آگاه ساخت‘ مورد توجه نويسندگان فرانسوي قرار گرفته است. مسئله جستجوي هويت همواره با اسطوره "عصر طلايي" در هم آميخته: اين عصر بيانگر بهشت زميني‘ دست نيافتني و آرماني است‘ جزيره ايست كه نيك بختان در آن به دور از رنج كارها و پيكارها به سر مي برند. ادبيات پاياني قرن بيستم نيز به نحوي مسئله جستجوي هويت را مورد توجه قرار داده: هر نويسنده به سبك خويش به آن پرداخته است. در ميان ساير آثار داستاني اين قرن‘ اثر ژان- ماري گوستاو لوكلزيو نيز به طرح موضوع جستجوي هويت در قهرمان داستان خويش كه شباهت هاي فراواني با نويسنده دارد پرداخته و نشان داده كه اين تلاش به كشف مهمي مي انجامد: كشف عصر طلايي‘ يعني تنها گنجي كه مي تواند تعامل و توازن ميان انسان و طبيعت را به ارمغان آورد و بيگانگي او با جهان پيرامونش را از ميان بردارد. بنابراين نويسنده مقاله تلاش مي نمايد تا نشان دهد كه چگونه قهرمان اصلي داستان‘ به مانند سالكي‘ پس از پيمودهن سير آييني خود‘ به واسطه شناخت هويت خويش به جهاني آرماني دست مي يابد. به اين ترتيب جوينده طلا ‘ در سير كيميايي خود‘ دگرگون و شيفته گنجي ديگر مي شود: گنجي كه تنها به واسطه دستيابي به عصر طلايي از طريق دستيابي به هويت خويش ميسر ميشود.

کليدواژگان:عصر طلايي ، قرن بيستم ، رمان ، لوكزيو ، جستجوي هويت

 

بنيادهاي فرهنگي و هويتي انقلاب اسلامي

سيدعبدالحسين حجت زاده  

پژوهشنامه متين، شماره 26، بهار 1384  ص 2

 چکيده   

نگارنده اين مقاله را در سه فصل مجزا تهيه و تنظيم كرده است. در فصل اول به تعاريف واژگان كليدي از قبيل چيستي فرهنگ، چيستي بنياد و چيستي هويت پرداخته و درباره مباني نظري انقلاب و تئوري نظام ارزشي دوورژه بحثهايي كرده است. در فصل دوم به طور مختصر پيشينه تاريخي انقلاب اسلامي را مورد بررسي قرار داده و به چند جنبش مهم از قبيل: جنبش تنباكو، جنبش مشروطه و جنبش ملي شدن نفت اشاره كرده است. در فصل سوم عوامل سقوط شاه و فروپاشي رژيم شاهنشاهي و انقلاب اسلامي را با توجه به مباني نظري اش تحليل و ارزيابي كرده و در انتها به نتيجه گيري و جمع بندي پرداخته است.

کليدواژگان:بنياد، فرهنگ، هويت، انقلاب، انقلاب اسلامي، نظام ارزشي، دوورژه، جنبش مشروطه، جنبش تنباكو، نهضت ملي شدن نفت

 

هويت ملي در ايران و آسيب شناسي آن از ديدگاه امام خميني

جناب آقاي دكتر يحيي فوزي  

پژوهشنامه متين، شماره 26، بهار 1384  ص 5

 چکيده   

نويسنده در اين مقاله درصدد برآمده است تا «هويت ملي» را از نظر امام خميني بازشناسد، لزوم و ضرورت آن را يادآوري كند، به آسيب شناسي آن بپردازدو سرانجام راه حل مطرح شده را ارائه نمايد.

وي معتقد است كه حضرت امام از ميان عواملي كه براي تعيين هويت ملي معرفي شده اند (نژاد، خون، رنگ، مرز جغرافيايي، سياست، فرهنگ) بر عامل فرهنگي تأكيد دارد و هويت اصيل و واقعي را بر فطرت انساني واحد مبتني مي داند. فطرتي كه با تربيت اسلامي شكفته مي شود و انساني مستقل را به جامعه عرضه مي كند.

نويسنده با بررسي عوامل تاريخي به نحوه افول هويت ملي ايرانيان، از نظر امام، اشاره مي كند و دو عامل را در آن دخيل مي داند:

1) شيوع و رواج مدرنيسم در دو سده اخير كه باعث از خود بيگانگي، غربزدگي، خودكم بيني، گمشدگي و هيچ انگاري در جوامع اسلامي و ايران شد.

2) رويكرد متحجران، رفاه طلبان و مرفهان بي درد به اسلام و جامعه اسلامي.

کليدواژگان:هويت ملي، هويت فرهنگي، هويت اسلامي، هويت فطري، ازخودبيگانگي، غربزدگي، هيچ انگاري، عدم استقلال

 

جهاني شدن و بحران هويت در كشورهاي خاورميانه

رحمن قهرمان پور  

فصلنامه مطالعات خاورميانه، شماره 40، پاييز 1383  ص 21

 چکيده   

تحولات منطقه خاورميانه در چند دهه گذشته گوياي وجود بحرانهاي عميقي ؛ از جمله بحران هويت در اغلب كشورهاي منطقه و به خصوص جهان عرب است . نويسنده مقاله ، با تاكيد بر موضوع بحران هويت كوشيده است تا رابطه اين بحران را با فرايند جهاني شدن بررسي كند و نشان دهد كه دليل اصلي بحران هويت و نيز تعارض هويتي در منطقه ، نه جهاني شدن كه نحوه عملكرد نخبگان سياسي خاورميانه است . اغلب اينان كه به طور جدي دچار بحران مشروعيت هستند ، مي خواهند با تاكيد فراوان بر ابعاد فرهنگي و هويتي جهاني شدن ، آن را تهديدي براي موجوديت جوامع خاورميانه معرفي كنند و در نهايت نارضايتيها را متوجه خارج سازند ...

کليدواژگان:بحران هويت ، تعارضات هويتي ، جهاني شدن ، نخبگان سياسي ، منطقه خاورميانه ، سازنده گرايي اجتماعي .

 

هويت و سياست خارجي مصر

ابراهيم كاروان / نادر پورآخوندي  

فصلنامه مطالعات خاورميانه، شماره 40، پاييز 1383  ص 183

 چکيده   

تاثير هويت بر شكل گيري يا دگرگوني سياست خارجي از جمله موضوعات مهم و مورد توجه محققان روابط بين الملل است كه نويسنده حاضر آن را در مورد مصر بررسي مي كند . ابراهيم كاروان ، كه از پژوهشگران جدي مسايل خاورميانه به شمار مي آيد ، با يادآوري اين نكته كه مصر داراي جامعه اي همگن ، به لحاظ قومي و نژادي ، است پنج نوع هويت عربي ، اسلامي ، ملي ، مديترانه اي و آفريقايي را براي آن بر مي شمارد . به نظر وي ، همه اينها بر سياست خارجي مصر تاثير گذار بوده و تعريف دوست و دشمن را تغيير مي دهند . البته از ميان اين هويتهاي پنج گانه ، دو هويت ملي و عربي قوي تر بوده و نقش بيشتري دارند . اثرگذاري اين هويتها در دوران ناصر ، سادات و مبارك در خلال مقاله حاضر مورد بررسي قرار گرفته است ...

کليدواژگان:هويت ، سياست خارجي مصر ، خاورميانه عربي ، ملي گرايي عربي ، شكافهاي قومي ، جنگهاي اعراب و اسراييل

 

 اطلاع رساني و تاثير آن بر هويت فرهنگي

مصطفي اكبريان  

فصلنامه كتاب، شماره 60، زمستان 1383  ص 25

 چکيده   

اين مقاله ضمن آنكه تعريفي از هويت فرهنگي ارائه مي دهد ، به بيان جنبه هاي مختلف هويت فرهنگي در ايران و آسيب هايي كه به هويت فرهنگي به ويژه در ايران وارد مي شود ، مي پردازد . يكي از آسيب هاي مطرح شده ، پديده جهاني شدن است . در انتهاي مقاله نقش و تاثير اطلاع رساني در حفظ هويت فرهنگي جامعه مطرح مي شود .

کليدواژگان:هويت فرهنگي ، اطلاع رساني ، جهاني شدن ، آسيب شناسي جامعه ، بحران هويت

 

عوامل مؤثر در ادغام مهاجران: يك بررسي مقايسه اي بين المللي:مايرون وينر

دكتر منصور حقيقتيان  

فصلنامه جمعيت، شماره 50، پاييز و زمستان 1383  ص 115

 چکيده   

در ديناي معاصر ، تعداد زيادي از انسان ها به اميد بهبود بخشيدن وضعيت خود يا فرزندان خويش از موطن خود به جاهاي ديگر مهاجرت مي كنند . مساله ادغام مهاجران در محل جديد و اينكه آنها چگونه مي توانند خود را با شرايط محيط تازه سازگار كنند ، اينكه مهاجران و مخصوصا فرزندان آنها از چه حقوق و مزايايي در اين مكان برخوردار خواهند بود ،‌ از مسائل بسيار مهم علوم اجتماعي مي باشند .

 

کليدواژگان:مهاجران ؛ سازگاري ؛ هويت جديد ؛ نگرش جامعه ميزبان ؛ ساختار بازار كار .

 

 روشنفكران ايراني و هويت (2)

غلامحسين ابراهيمي ديناني ؛ غلامرضا اعواني ؛ نوراله قيصري  

فصلنامه مطالعات ملي، شماره 20، سال 1383  ص 213

 چکيده   

هويت ملي پديده اي مربوط به دوران جديد است در تحليل و تبيين چگونگي و علل پيدايش هويت به معناي عام و هويت ملي به معناي خاص كلمه به عوامل مختلفي برمي خوريم كه از بارزترين آنان مي توان تاريخ نگاران ، نخبگان و روشنفكران را به عنوان معماري هويت برشمرد . روشنفكران طيف وسيعي از افراد با گرايش هاي علمي و فكري متفاوت هستند . حكما و فلاسفه نيز از اين جهت كه در توليد خرد و انديشه ورزي نقش دارند ، در اين طيف قرار مي گيرند . حكما و فلاسفه از طريق طرح سوالاتي درباره ي ماهيت و هستي و كنه پديده هاي عالم وجود ، انسان ها را به تفكر ، تدبر و انديشه وامي دارند .

مليت و هويت : تاملي در نسبت مليت و هويت ايراني در افكار كاظم زاده ايرانشهر

اسماعيل معظم پور  

فصلنامه مطالعات ملي، شماره 20، سال 1383  ص 87

 چکيده   

حسين كاظم زاده ايرانشهر در زمره روشنفكران ناسيوناليست عصر رضا شاه است كه در آثار خود به تامل در باب مليت، ترقي، تجدد و دين و نسبت اين مفاهيم با يكديگر پرداخته است. مفهوم اصلي انديشه ايرانشهر مليت است. او مليت را مبناي هويت ايراني و يگانه وسيله ترقي و پيشرفت ايران مي داند. ايرانشهر، سياست، دين، زبان و اخلاق را اركان مليت مي داند و با تاكيد بر همساني هاي ظاهري تشيع و آيين زرتشت مي كوشد دين را لباس مليت بپوشاند و تشيع را اسلام ايراني معرفي نمايد. تلاش ايرانشهر براي پي ريزي يك هويت ايراني ناب بر مبناي مليت، موجب شده است كه او از تاثير عميق اسلام و غرب بر هويت ايراني غفلت نمايد. اين مقاله با تشريح افكار ايرانشهر در مورد هويت ايراني به نقد و ارزيابي مفاهيم بنيادين انديشه او مي پردازد.

کليدواژگان:مليت ، دين ، ايرانيت ، هويت ايراني ، بحران هويت ، روح ملي ، اتحاد اسلام

 

هويت ملي در شعر پژمان بختياري

حسين گودرزي  

فصلنامه مطالعات ملي، شماره 20، سال 1383  ص 111

 چکيده   

مقاله با تمركز روي مفهوم هويت و ارايه تعريف و تبيين عناصر و ابعاد هويت ملي به عنوان يكي از اشكال هويت جمعي، نسبت تعلق خاطر و دلبستگي به مولفه هاي هويت ملي را به عنوان بازتاب فرايند جامعه پذيري فرد نسبت به ابعاد فرهنگي، مادي و زيستي و رواني و اجتماعي قلمداد كرده است و بر اين اساس، تعلق خاطر حسين پژمان بختياري شاعر و نويسنده معاصر به عناصر هويت (ملي) ايراني از خلال تحليل محتواي مجموعه شعر كوير انديشه ايشان بررسي شده است. اين بررسي نشان مي دهد كه پژمان در غالب ابعاد هويتي جامعه اش با دلبستگي خاص قلم زده و در فراز و نشيب هاي تاريخي حياتش هم چون انقلاب مشروطه جنگ هاي جهاني اول و دوم، نهضت ملي شدن نفت و عرق ملي خود را در قالب چكامه هاي بلند سروده و منتشر ساخته است.

کليدواژگان:هويت ملي ، علقه هاي ملي و ميهني ، انقلاب مشروطه ، نهضت ملي شدن نفت ، غايله ي آذربايجان ، حزب توده

 

مشكله هويت ايرانيان امروز

فرهنگ رجايي ؛ علي اكبر كمالي  

فصلنامه مطالعات ملي، شماره 20، سال 1383  ص 201

 

تاملي در يك نگاه دكتر جواد طباطبايي به هويت ايراني در تعامل با هويت اسلامي و غربي

احمد منصورنژاد  

فصلنامه مطالعات ملي، شماره 20، سال 1383  ص 9

 چکيده   

نوشتار حاضر، نگاه دكتر سيد جواد طباطبايي درباره هويت ايراني را به تامل گذاشته است. در مدخل بحث، پس از طرح مساله هويت ايران شهري ما در تعامل با اسلام مورد بررسي قرار گرفته است. از نگاه او، هم ورود اعراب به ايران باعث دو قرن سكوت تفكر ايراني شده و هم در ادامه انديشه ايران شهري با زبان فارسي و عربي، از سوي عرفا، فلاسفه متكلمين و سياست نامه نويس هاي ايراني تداوم يافته، و بر تفكر اسلامي تاثير جدي گذاشته است.

در قسمت هاي بعد، تعامل هويت ايراني با هويت اسلامي و تعامل هويت ايراني با غرب، مورد بررسي قرار گرفته است. دكتر طباطبايي، ريشه آسيب پذيري هويت موجود ما را در مقايسه با فرهنگ و تمدن غرب در دورن مي جويد و معتقد است كه براي نقد سنت خودي مي توان – و بايد - از مفاهيم، مقولات و نظريه هاي متفكران غربي بهره گرفت، زيرا به جهت متصلب شدن سنت و هويت خودي، امكان طرح پرسش از آن، با مفاهيم و مقولات خودي امكان پذير نيست.

کليدواژگان:ايران شهر ، هويت ملي ، تجدد ، سنت ، تاسيس ، انحطاط

 

هويت ايراني در انديشه ي رضا داوري اردكاني

محمد مروار  

فصلنامه مطالعات ملي، شماره 20، سال 1383  ص 31

 چکيده   

هويت ايراني از مباحث مورد توجه روشنفكران ايراني در سده اخير بوده است. رضا داوري اردكاني در زمره روشنفكراني است كه با نگرشي فلسفي و البته نوع هايدگري آن در مقوله هويت ايراني و نسبت آن با ديگر هويت ها و مسايلي كه پيش روي آن است به تامل پرداخته است. اين مقاله، نگرش داوري را درباره هويت، هويت ايراني، اجزا و مولفه هاي آن را در آثار او مورد بحث قرار مي دهد.

کليدواژگان:داوري ، هويت ملي ، جهاني شدن ، غرب زدگي ، ملي گرايي

 

غرب زدگي و هويت ؛ جلال آل احمد و پاسخ به پرسش عقب ماندگي

رضا خليلي  

فصلنامه مطالعات ملي، شماره 20، سال 1383  ص 55

 چکيده   

پرسش عقب ماندگي از مهم ترين مسايلي است كه فكر و ذهن اغلب انديشمندان ايران معاصر را به خود مشغول داشته و پاسخ هاي متفاوتي نيز براي آن ارايه شده است. در مقاله حاضر، پاسخ آل احمد به اين پرسش مورد بررسي قرار گرفته است. به اعتقاد نگارنده، مي توان آل احمد را - به دليل شرايط اجتماعي و تاريخي خاص زندگي اش - در زمره قايلين به راه حل ميانه نوسازي (و توسعه) و وابستگي (و عقب ماندگي) تلقي كرد. هر چند از نظر او غرب زدگي علت اصلي عقب ماندگي است، اما بيش از آن كه اين پديده نتيجه شرايط بيروني باشد، حاصل عوامل دروني است. از نظر وي، عقب ماندگي نتيجه غرب زدگي، ناكار آمدي روشنفكري، بي تفاوتي روحانيت و رويارويي آن ها به عنوان مهم ترين عناصر تحول اجتماعي در ايران بوده است و بازگشت به خويشتن (هويت خودي)، اصلاح روشنفكري، به صحنه آمدن روحانيت و پيوندهاي ميان روشنفكري و روحانيت، بهترين پاسخ براي اين پرسش است.

 

 

کليدواژگان:غرب زدگي ، بازگشت به خويشتن ، روشنفكري ، روحانيت ، پرسش عقب ماندگي ، آل احمد

 

هويت و حافظه جمعي

دكتر مهرداد نورايي  

ماهنامه اطلاعات سياسي - اقتصادي، شماره 208، آذر و دي 1383  ص 42

 

هويت و بحران هويت با تاكيد بر دوران جواني

غلامرضا متقي فر  

ماهنامه معرفت، شماره 87، اسفند 1383  ص 86

 

 جوانان ، رسانه ها و هويت

محمدصادق شجاعي  

ماهنامه معرفت، شماره 87، اسفند 1383  ص 102

 

مقايسه ي وضعيت هويت يابي در دانش آموزان دختر و پسر مقطع پيش دانشگاهي استان خوزستان

دكتر مرتضي اميديان ؛ دكتر حسين شكركن  

فصلنامه مطالعات روانشناختي، شماره 1، زمستان 1383  ص 35

 چکيده   

اين پژوهش براي مقايسه وضعيت هويت يابي در دانش آموزان دختر و پسر پيش دانشگاهي استان خوزستان اجرا شد. 500 دانش آموز دختر و پسر به صورت تصادفي انتخاب و با شکل تجديدنظرشده ي آزمون هويت بنيون و آدامز آزمون شدند. آزمودني ها در حالت هاي هويت سردرگم، زودهنگام، مهلت خواه وکسب شده در هويت کلي، بعد اعتقادي و بعد روابط بين فردي و حوزه هاي فرعي اين دو بعد با هم مقايسه شدند. از نظر هويت کلي، تنها در هويت سردرگم تفاوت دوجنس معنادار بود و پسرها نمره ئي بالاتر از دختران داشتند. در بعد اعتقادي، در هيچ حالتي تفاوت معنادار نبود ولي در روابط بين فردي نمره ي هويت سردرگم در پسران بيش تر بود. در حوزه هاي فرعي بعد اعتقادي، در حوزه ي سياسي و در حالت هويت سردرگم نمره ي دخترها و در هويت زودهنگام نمره پسرها بيش تر بود. در حوزه ي مذهب، حالت سردرگم در پسرها بيش تر بود و در حوزه ي مليت در دو حالت کسب شده و زودهنگام نمره ي دخترها بيش تر بود. در حوزه ي فرعي بعد روابط بين فردي، پسرها درحوزه ي نقش جنسي ودر حالت هاي هويت سردرگم وزود هنگام نمره ي بيش تري درمقايسه با دخترها داشتند و دخترها در حالت کسب شده بر پسرها برتري داشتند. در حوزه هاي اوقات فراغت و معاشرت، نمره ي حالت سردرگم پسرها از دخترها بيش تر بود. درحوزه ي دوستي، نمره ي حالت هويت مهلت خواه در دخترها بيش تر از پسرها بود. نتايج با توجه به ديدگاه مارسيا و اريک سون بررسي شد

کليدواژگان:هويت يابي ؛ جنسيت ؛ هويت سردگم ؛ هويت زودهنگام ؛ هويت مهلت خواه ؛ هويت كسب شده ؛

 

 

زنان و باز تعريف هويت اجتماعي

باقر ساروخاني ؛ مريم رفعت جاه  

فصلنامه جامعه شناسي ايران، شماره 6، تابستان 1383  صص 133-160

 چکيده    مشاهده متن   [PDF 193kb]    

در دهه هاي اخير، در اثر گسترش نوگرايي و نوسازي در عرصه جهان، تحولاتي در زمينه هاي فرهنگي و ساختاري روي داده كه سبب دگرگوني نقش هاي اجتماعي و آگاهي هاي زنان شده است. افزايش تحصيلات و اشتغال در ميان زنان از سويي سبب كاهش مطلوبيت الگوي زن سنتي مي شود و از سوي ديگر سبب دشواري در هماهنگ كردن نقش هاي سنتي با نقش هاي جديد شده و به بحران هويت زنان منتهي مي گردد. تنها راه حل اين مساله تعريف هويت اجتماعي زنان توسط خود آن ها است. در پژوهش حاضر عواملي كه زنان را به تامل در هويت هاي سنتي، مقاومت در برابر كليشه هاي جنسيتي و باز تعريف هويت اجتماعي قادر مي سازد در دو سطح فردي و ساختاري مورد مطالعه قرار گرفته است. روش كمي مورد استفاده در اين تحقيق روش پيمايشي بوده است.

نتايج اين پيمايش نشان مي دهد كه از ميان كل عوامل مورد مطالعه تحصيلات بيشترين تأثير را در باز تعريف هويت اجتماعي زنان داشته، پس از آن ارزش ها و نگرش ها، سبك زندگي و هويت نقشي مسلط به ترتيب تاثير بيشتري در بازتعريف هويت اجتماعي زنان داشته اند. به علاوه موقعيت ساختاري در مقايسه با هويت شخصي تاثير بيشتري بر بازتعريف هويت اجتماعي زنان داشته است. از ميان دو عامل اشتغال و تحصيلات، تحصيلات كه زنان را به منابع فرهنگي هويت سازي مجهز مي كند بيشتر از اشتغال كه تأمين كننده استقلال و منابع مادي هويت سازي است بر بازتعريف هويت اجتماعي زنان و مقاومت آن ها در برابر باورهاي كليشه اي مبتني بر جنسيت تاثير داشته است.

کليدواژگان:هويت اجتماعي ، هويت شخصي ، رده بندي اجتماعي ، سبك زندگي ، هويت نقشي مسلط ، اعتماد بنيادين ، موقعيت ساختاري ، بازتعريف هويت اجتماعي

 

بررسي و مقايسه ي پايگاه هاي هويت

دكتر حسين اسكندري   

فصلنامه مطالعات زنان، شماره 5، پاييز 1383  ص 87

 چکيده   

موضوع هويت، از مهمترين مسائل مربوط به زندگي انسان است. نخستين بار، اين مسئله توسط اريک سون مورد توجه قرار گرفت. مارشيا پايگاه هاي هويتي را مطرح کرد و پس از آن تلاش هاي محققان به ايجاد ابزاري تازه براي بررسي پايگاه هاي هويتي منجر شد.

پژوهش حاضر، به بررسي و مقايسه ي دانشجويان زن و مرد از نظر قرارگيري در پايگاه هاي هويتي مي پردازد.

روش مطالعه، روش علّي - مقايسه ئي، و جامعه ي مورد پژوهش، همه ي دانشجويان دانشگاه هاي وابسته به وزارت فرهنگ و آموزش عالي در شهر تهران است. نمونه ي انتخابي، 500 نفر از دانشجويان مقطع کارشناسي است، که از ميان 5 دانشگاه انتخابي، بر اساس آمار پذيرفته شدگان سال تحصيلي 78 -77، با در نظر گرفتن نسبت دانشجويان دختر و پسر و ظرفيت پذيرش هر دانشگاه، در بر گيرنده ي 158 مرد و 247 زن است.

ابزار پژوهش، پرسش نامه ي سنجش علّي منزلت هويت من (EOM-ELS2) است که در مورد دانشجويان ايراني اجرا شده و ضريب اعتبار آن به دست آمده است. علاوه بر شاخص هاي آمار توصيفي مربوط به جنس، سن، رشته ي تحصيلي، دانشگاه، و محل ديپلم گرفتن، براي آزمون فرضيه هاي مربوط به رابطه ي جنسيت و سن با پايگاه هاي هويتي، آزمون مجذور کاي دو طرفه در سطح 5 به کار گرفته شد. براي آزمون فرضيه هاي مربوط به تفاوت و انواع هويت در هر يک از گروهاي دختران و پسران به تنهايي، از آزمون مجذور کاي يک طرفه استفاده شد.

تجزيه و تحليل داده هاي به دست آمده، ميان جنسيت و انواع هويت، تفاوتي معنادار نشان نداد و فرضيات مبني بر وجود اختلاف ميان دختران و پسران، تأييد نشد. متغيرهاي رشته ي تحصيلي، محل تحصيل و محل ديپلم گرفتن نيز، با انواع هويت، رابطه اي معنادار نداشت. فرضيه ي مربوط به وجود رابطه ميان سن و قرارگيري در منزلت هاي هويتي، تنها در حيطه ي منزلت هاي هويتي درون فردي تأييد شد. افزون بر اين، در مقطع سني 25 تا 30، بيشترين ميزان هويت يافتگي نسبت به دو گروه ديگر وجود داشت.

ميان هر يک از گروه هاي دختران و پسران، به تنهايي، تفاوت ميان انواع هويت معنادار است. نکته ي مهم در هر دو گروه، بالا بودن درصد بحران زدگي در برابر ساير منزلت ها است. ميزان هويت يافتگي نيز از درصد بالايي برخوردار نيست. در ميان گروه مردان، ميزان دنباله روي از ديگر هويت ها کم تر بود.

کليدواژگان:زنان ، هويت ، منزلت هويتي ، سر در گمي ، تبعيت جو ، منزلت هويت بحران زده ، منزلت هويت يافته .

بررسي فرهنگ سازماني دانشكدههاي مديريت دانشگاههاي تهران و نقش در بهره‌وري دانشكده‌ها

محمدحسين پوركاظمي ، غلامرضا شاكري نوائي  

فصلنامه مدرس، شماره 36، پاييز 1383  ص 37

 چکيده   

در حال حاضر كه كشور ما دوران حساسي را مي گذراند ، نقش سازمانهاي اداري ، صنعتي و آموزشي در چرخه اقتصاد و توسعه مملكت انكار ناپذير است . اما اينكه آيا تمام آنها در تلاش براي حصول اهداف تعيين شده موفق بوده اند ، حقيقتاَ‌ جاي تامل است ، زيرا برخي از آنها در انجام وظايف خويش موفقتر از بقيه جلوه مي كنند . با نگاهي به سازمانهاي موفق مي توان به وجود عوامل كليدي و مشترك بين آنها كه زمينه ساز و شايد عامل اصلي موفقيت آنها بوده است ، پي برد . يكي از عوامل كليدي ، فرهنگ قوي و مسلطي است كه اين سازمانها در آن فعاليت مي كنند ...

کليدواژگان:فرهنگ سازماني ، ارتباطات ، رقابت ، هويت ، بهره وري نيروي انساني ، بهره وري

 

گفتمان تبليغاتي: محل تعامل كلمه و شيء

حميدرضا شعيري   

فصلنامه پژوهش زبان هاي خارجي، شماره 21، 1383  ص 7

 چکيده   

استاديار دانشكده ادبيات و علوم انساني دانشگاه تربيت مدرس بي شك‘ تحقق گفتمان تبليغاتي به چگونگي به كار گيري راهكارهايي كه شيوه هاي بيان و نقل و متفاوتي را در بر مي گيرند‘ بستگي دارد. از ميان اين راهكارها مي توان به راهكار روايي‘ گفتماني ‘ بلاغتي و توصيفي اشاره نمود. در اين تحقيق‘ گفتمان زيمنس كه مارا با تبليغ نوعي تلفن همراه مواجه مي سازد نمونه اي است كه مي توان از طريق آن به فرايند تعامل بين كلمه و شيء ونقش آن در ايجاد نظام ارزشي در گفتمان پي برد. همين نظام ارزشي است كه ما را با دو نوع ارزش مواجه مي سازد: ارز ش مطلق و ارزش جهاني. علاوه بر اين بر اساس همين تعامل است كه حضوري مجازي اما غير تزييني و زنده و حساس شكل مي گيرد. و با لاخره هويتي را كه گفتمان زيمنس عرضه كننده آن است از اين نكته حكايت دارد كه اين تبليغ تجاري از ديدگاه نشانه- معنا شناختي راهكار اصلي خود را بر تمايز و استمرار استوار نموده است. تمايز‘ چرا كه گونه هاي متفاوتي از روايت و بيان جهت ارائه مبايل زيمنس به كار گرفته شده است و استمرار‘ چرا كه همه اين گونه ها حكايت از يك معناي واحد دارند: «شدن» بر اساس زنجيره اي پيوسته و جهت دار و هدفمند.

کليدواژگان:هويت ، مجاز ، حضور ، ارزش ، تعامل ، گفتمان تبليغاتي

 

بررسي وضعيت سياسي _ اجتماعي اعراب اسراييلي

جواد حيران نيا ، مهدي حبيب اللهي  

فصلنامه مطالعات خاورميانه، شماره 37، بهار 1383  ص 99

 چکيده   

وجود گرايشهاي متفاوت قومي ، زباني و نژادي از جمله مسايل مهمي است كه دولتمردان اسراييلي از ديرباز درگير آن بوده اند و كوشيده اند با در پيش گرفتن راهبردهايي ، بافت جمعيتي و نيز فرهنگي جامعه را در كنترل داشته باشند . نويسندگان مقاله حاضر با ذكر آماري از دگرگونيهاي جمعيتي ، به بازبيني سياستهاي اسراييل در قبال اعراب پرداخته اند و نيز پراكندگي جمعيتي و وضعيت سياسي اقليتهاي مذهبي دراين كشور را بررسي كرده اند . اين مطالعه نشان مي دهد كه چرا اعراب درون اسراييل تاكنون نتوانسته اند به نوعي هم گرايي برسند و چه موانعي در اين زمينه وجود داشته است .

کليدواژگان:اعراب اسراييلي ، تبعيض نژادي ، اقليتهاي مذهبي ، نابرابري قومي ، هويت ملي

 

بررسي چگونگي نگرش دانش آموزان دبيرستاني و پيش دانشگاهي ايران به جهاني شدن و تاثير آن بر ارزشها و هويت ديني و ملي آنان

دكتر حسين لطف آبادي ، وحيده نوروزي   

فصلنامه نوآوري هاي آموزشي، شماره 9، پاييز 1383  ص 88

 چکيده    مشاهده متن   [PDF 352kb]    

يکي از چالشهاي اساسي بشري در دو دهه اخير، مساله جهاني شدن و جهاني سازي است که بر هويت و نظام ارزشي مردم، به ويژه نوجوانان و جوانان، تاثيري عميق گذاشته است. در اين مورد دانشمندان غربي مطالعات فراواني کرده اند اما، به دليل يک جانبه نگري نظريه هاي زيربنايي و فرهنگ بسته بودن ابزارهاي پژوهشي آنها، نمي توان نتايج تحقيقات آنان را بدون توجه به مطالعات ملي در ساير فرهنگها، از جمله در فرهنگ ايراني، پذيرفت و به کار بست.

بر اساس اين، در پژوهش مورد بحث ما، بر نظريه پردازي در مقوله جهاني شدن و نظام ارزشي و هويت ديني و ملي، مقياسهاي پژوهشي جديد (شامل ابزارهاي سنجش نگرش به جهاني شدن، هويت ديني و ملي، نظام ارزشي، وضعيت روان شناختي، چگونگي فرزندپروري در خانواده، و سنجش برنامه ها و عملکردهاي مدارس در موضوع جهاني شدن) طراحي و تدوين و روايي يابي و اجرا شده است تا بتوانيم به سؤالات تحقيق پاسخ دهيم.

در اين تحقيق، که از نوع پيمايشي و تحليلهاي همبستگي و علي- مقايسه اي است، با بررسي يک نمونه 4292 نفري از دانش آموزان پسر و دختر دبيرستاني و پيش دانشگاهي در شش استان مرکز، شمال، جنوب، شرق و غرب کشور، پنج هدف اساسي را در مورد سه نوع نگرش منفعل، مخالف، و فعال به پديده جهاني شدن در ميان دانش آموزان نوجوان و تاثير هر نگرش را بر هويت ديني و ملي آنان، با طرح پنج سؤال اصلي و شش سؤال فرعي، دنبال کرده ايم تا براي شناخت راه و روشهاي واکنش مناسب (واکنش فعال و معقول) در مقابل پديده جهاني شدن، زمينه سازيهاي لازم را فراهم آوريم.

کليدواژگان:جهاني شدن ، جهاني سازي ، نظام ارزشي ، هويت ديني ، هويت ملي ، نگرش سنجي ، نگرش به جهاني سازي ، نوجوانان دانش آموز ايراني ، دبيرستانها ، دوره پيش دانشگاهي و برنامه ها و عملكرد مدارس در مورد جهاني شدن

به رسميت شناختن تفاوت هاي فرهنگي در عرصه عمومي جامعه (بررسي و نقد نظريه چارلز تيلور)

سيد محمدعلي تقوي  

دوماهنامه نامه مفيد، شماره 44، مهر و آبان 1383  ص 127

 چکيده   

با افزايش روزافزون تنوع فرهنگي در جامعه هاي غربي، بسياري از فيلسوفان سياسي به بررسي اهميت فرهنگ و تفاوت هاي فرهنگي در عرصه سياست پرداخته اند. از اين جمله است: چارلز تيلور فيلسوف جامعه گراي کانادايي، که مقاله "سياست به رسميت شناختن [تفاوت هاي فرهنگي]" (Taylor، 1992) و دفاع فلسفي وي از به رسميت شناختن تفاوت هاي فرهنگي در عرصه سياست توجه بيشتر صاحب نظران اين مبحث را برانگيخته است. با اين حال، ديدگاه تيلور به سبب سياسي کردن تمامي تفاوت هاي فرهنگي و القاي اين که ضرورت اخلاقي به رسميت شناختن فرهنگ هاي متفاوت ناشي از ارزشمند تلقي شدن آن هاست، قابل نقد است. دليل هاي او براي اثبات و نيز محدود ساختن ضرورت به رسميت شناختن تفاوت هاي فرهنگي قابل خدشه است. افزون بر اين، نظريه وي محدود به آن دسته از اقليت هاي فرهنگي است که از تمرکز جغرافيايي برخوردارند.

کليدواژگان:تيلور ؛ فرهنگ ؛ هويت ؛ به رسميت شناخت ؛ تفاوت هاي فرهنگي

 

عشاير و هويت ايراني (2)

سكندر امان اللهي بهاوند ، محمد حسين پاپلي يزدي ، مرتضي فرهادي ، كيانوش كياني هفت لنگ  

فصلنامه مطالعات ملي، شماره 19، سال 1383  ص 207

 

پوشاك و هويت قومي و ملي

پيمان متين  

فصلنامه مطالعات ملي، شماره 19، سال 1383  ص 37

 چکيده   

در اين مقاله سعي شده است با نگاهي جامعه شناختي و با اتكا به نتايج سرشماري مركز آمار ايران در سال 1377 ساختار و تركيب جمعيت عشاير كوچ رو ايران براساس شاخص هايي شامل: سن، جنسيت، وضع سواد و سطح تحصيلات، فعاليت و اشتغال، نظام خانواده و زناشويي (ازدواج) توصيف و مورد تجزيه و تحليل قرار گيرد.

براي درك بهتر وضع موجود عشاير و تحولات آن سعي شده است بررسي و تحليل وضعيت عشاير كوچ رو براساس دو پارامتر عمده يعني طول مسير كوچ و استقرار در قشلاق در زمان سرشماري انجام گيرد.

نتايج به دست آمده بيانگر آنست كه جمعيت عشاير كوچنده ايران جوان تر از جمعيت كل كشور است، در ميان خردسالان نسبت جنسي غلبه با پسران و در جمعيت فعال نسبت جنسي كاهش مي يابد. سطح سواد پايين و در ميان زنان ميزان سواد به مراتب كاهش مي يابد، متوسط بعد خانواده 5/6 نفر و اكثر ازدواج ها خويش همسري (درون گروهي) است.

کليدواژگان:زبان پوشاك ، نشانه شناسي ، هويت ملي ، هويت قومي ، اقليت ها

 

نسبت هويت ايلي و هويت قومي در ايلات و عشاير ايران

سيد قاسم حسني  

فصلنامه مطالعات ملي، شماره 19، سال 1383  ص 83

 چکيده   

گونه زيست ايلي ايران به عنوان يكي از كهن ترين اشكال زيست، داراي تاريخ پرفراز و نشيبي است. يكي از مهم ترين ويژگي هاي اين شكل زندگي در ايران، برخورداري از ساختار سياسي ـ اجتماعي مستقل مي باشد كه رويدادهاي مهم سياسي ـ اجتماعي را رقم زده است. تداوم ساختار سياسي مشخص، نظام ايلي را در جايگاه مهمي قرار مي داد. اهميت چنين جايگاهي را مي توان در تشكيل دولت هاي سياسي در ايران ملاحظه كرد.

اين شيوه زندگي تا مدت ها بخش عمده زندگي اجتماعي را در ايران تشكيل مي داد. با آغاز قرن 14 ه‍ .ش، شكل زندگي ايلي تحت تاثير عوامل عديده دچار دگرگوني ساختاري شد. اين تبديل در گونه سنتي صورت نگرفته است؛ زيرا در گونه سنتي، گروه هاي ايلي در قالب «گروه هاي ايلي در خود» به سر مي بردند، اما انتقال آن در گونه جديد كه بيش تر با اسكان آن در ساخت هاي روستايي و به خصوص شهر ها صورت گرفته است، گروه هاي ايلي به گروه هاي قومي تبديل شدند. در اين تبديل ما شاهد ظهور گروه قومي «براي خود» هستيم. مقاله حاضر نگاهي اجمالي به فرايند تبديل هويت ايلي به هويت قومي دارد.

کليدواژگان:هويت ايلي ، هويت قومي ، گروه ايلي در خود ، گروه قومي در خود

 

بررسي تطبيقي هويت زن از منظرمدرنيسم و پست مدرنيسم و دلالت هاي تربيتي آن

سيدمهدي سجادي   

دوماهنامه دانشور رفتار، شماره 6، شهريور 1383  صص 43-54

 چکيده   

جهان امروز شاهد تحولاتي است كه دامنه تاثير آن بسيار وسيع و گسترده است كه از جمله آنها مي توان به پديده مدرنيسم و پست مدرنيسم اشاره كرد. اين دو پديده بيش ترين تاثير را در حوزه هاي اجتماعي، از جمله مقوله هويت به جا گذاشته اند. در اين ميان مقوله هويت زن نيز بيش ترين تاثير را پذيرا شده است. البته هويت به معناي كلي و هويت زن به معناي اخص آن از منظر مدرنيسم و پست مدرنيسم به طور کاملا متفاوت نگريسته شده است. به نحوي كه هر كدام دلالت هاي اجتماعي، سياسي، فرهنگي و تربيتي متفاوتي را درپي داشته اند. ما در اين مقاله ضمن بررسي مفهوم هويت - هويت به معناي كلي و هويت زن به معناي خاص - به بررسي تطبيقي هويت زن از منظر مدرنيسم و پست مدرنيسم و دلالتهاي تربيتي آن مي پردازيم.

کليدواژگان:هويت، مدرنيسم، پست مدرنيسم، جنسيت، ساختارزدايي، نابرابري، عقلانيت، ساخت گرايي

 

+Globalization جهانی شدن - عولمة - Globalization در یکشنبه چهاردهم تیر 1388 و ساعت |